Μια αναδρομή Ένα νεογέννητο κορίτσι έχει περίπου 200.000 ωάρια αποθηκευμένα στις ωοθήκες της. Όταν αρχίζει η έμμηνος ρύση («περίοδος») στην ηλικία των 10-14 ετών, πολλά ωάρια θα αρχίσουν να ωριμάζουν αλλά μόνο ένα ή σπανιότερα δύο από αυτά τα ωάρια θα απελευθερώνεται κάθε μήνα από τις ωοθήκες. Το ωάριο που απελευθερώνεται από την ωοθήκη, συλλαμβάνεται από την άκρη της σάλπιγγας, που το μεταφέρει με ήπιες κυματοειδείς κινήσεις προς τη μήτρα. Εάν το ωάριο γονιμοποιηθεί από κάποιο σπερματοζωάριο κατά τη διάρκεια του ταξιδιού του στη σάλπιγγα, θα εγκατασταθεί μόλις φθάσει στη μήτρα και θα εξελιχθεί σε έμβρυο και πλακούντα. Εάν η γονιμοποίηση δεν πραγματοποιηθεί, το ωάριο θα αποβληθεί μαζί με τμήμα της εσωτερικής επένδυσης της μήτρας (ενδομήτριο), κατά τη διάρκεια της εμμήνου ρύσεως.
Τι είναι ένας κανονικός εμμηνορρυσιακός κύκλος; Ένας μέσος εμμηνορρυσιακός κύκλος διαρκεί 28 ημέρες – αυτό υπολογίζεται από την πρώτη ημέρα της εμμήνου ρύσεως μέχρι την ημέρα πριν από την επόμενη έμμηνο ρύση. Μερικές γυναίκες έχουν πολύ σύντομο κύκλο, μέχρι 21 ημέρες, ενώ άλλες πιο μακρύ, εως και 35 ήμερες. Περισσότερο σύντομοι ή παρατεταμένοι κύκλοι από ότι αναφέρθηκε παραπάνω πιθανώς δεν είναι φυσιολογικοί, και θα ήταν καλό να επισκεφτείτε τον γυναικολόγο σας. Πρέπει επίσης να δείτε τον γυναικολόγο σας εάν αιμορραγείτε μεταξύ των εμμήνων ρύσεων ή μετά την σεξουαλική επαφή.
_____________________________________
Πώς λειτουργούν οι ορμόνες σας Ο εμμηνορρυσιακός κύκλος ελέγχεται από μια σειρά από ορμόνες που παράγονται σε διάφορα μέρη του σώματος:
GnRH: Ορμόνη που διεγείρει την παραγωγή γοναδοτροπινών (παράγεται στον υποθάλαμο, που βρίσκεται στον εγκέφαλο)
Γοναδοτροφίνες: Είναι η ωοθυλακιορρηκτική ορμόνη (FSH) και η ωχρινική ορμόνη (LH) (παράγονται στην υπόφυση που βρίσκεται στον εγκέφαλο)
Οιστρογόνα: Παράγονται κυρίως στις ωοθήκες
Προγεστερόνη: Παράγεται επίσης στις ωοθήκες
H GnRH παράγεται από τον υποθάλαμο, διασχίζει την υπόφυση και τη διατάζει να απελευθερώσει την ωοθυλακιορρηκτική ορμόνη (FSH). Η FSH ταξιδεύει σε όλο το σώμα με την κυκλοφορία του αίματος και προστάζει τις ωοθήκες να ωριμάσουν τα ωάρια. Περίπου 15 με 20 ωάρια που περιέχονται σε σάκους αποκαλούμενους ωοθυλάκια αρχίζουν να ωριμάζουν στις ωοθήκες. Ένα ωοθυλάκιο (πολύ σπάνια, δύο ή περισσότερα) αναπτύσσεται γρηγορότερα από τα άλλα. Το γιατί είναι αδιευκρίνιστο.
Η FSH επίσης παρακινεί τις ωοθήκες να παράγουν οιστρογόνα. Αυτά ενθαρρύνουν τα ωάρια να ωριμάσουν περαιτέρω και αρχίζουν να τρέφουν το ενδομήτριο (εσωτερική επένδυση της μήτρας) έτσι ώστε αυτή να’ναι έτοιμη να υποστηρίξει μια πιθανή εγκυμοσύνη.
Το Ωάριο Απελευθερώνεται (Ωοθυλακιορρηξία) Καθώς τα επίπεδα οιστρογόνων αυξάνονται, τα επίπεδα της FSH πέφτουν προσωρινά και έπειτα αυξάνονται ξανά και συνοδεύονται από ένα μεγάλο κύμα παραγωγής ωχρινικής ορμόνης (LH) από την υπόφυση. Αυτό κάνει το ωριμότερο ωάριο να ελευθερωθεί από τις ωοθήκες, γνωστό ως ωοθυλακιορρηξία. Το ωάριο αμέσως συλλαμβάνεται από στις άκρες της σάλπιγγας. Σε αυτό το σημείο θα υπάρξει άνοδος της θερμοκρασίας του σώματός σας κατά ένα βαθμό περίπου.
Κανονικά ο τράχηλός της μήτρας παράγει ένα παχύ στρώμα βλέννης το οποίο είναι δύσκολο να διαπεράσει το σπέρμα. Ακριβώς πριν από την ωοθυλακιορρηξία όμως, τα οιστρογόνα αλλάζουν το στρώμα βλέννης, το οποίο γίνεται λεπτό και διαυγές. Έτσι επιτρέπεται στα σπερματοζωάρια να εισχωρήσουν διαμέσου του τραχήλου στη μήτρα και μέχρι τις σάλπιγγες όπου πραγματοποιείται η γονιμοποίηση.
Μετά από την ωοθυλακιορρηξία Στην ωοθήκη, το ωοθυλάκιο από το οποίο έχει προέλθει το ωάριο, καταρρέει. Γίνεται κίτρινο και αρχίζει την παραγωγή προγεστερόνης. Η προγεστερόνη αλλάζει τη βλέννη στον τράχηλο έτσι ώστε, για άλλη μια φορά, να γίνει αδιαπέραστη για το σπέρμα. Ενεργεί επίσης στο ενδομήτριο, το οποίο γίνεται παχύ και σπογγώδες, έτοιμο να παραλάβει ένα γονιμοποιημένο ωάριο. Όσο τα επίπεδα της προγεστερόνης αυξάνονται, αισθάνεστε το στήθος σας πρησμένο και ευαίσθητο. Η υπόφυση σταματά την παραγωγή της FSH, για να μη παράγονται άλλα ωάρια στις ωοθήκες σας.
Η γονιμοποίηση έχει πραγματοποιηθεί... Εάν το ωάριο γονιμοποιηθεί στη σάλπιγγα, θα τοποθετηθεί στο ενδομήτριο, γνωστό ως εμφύτευση. Το ταξίδι από την ωοθήκη στη μήτρα διαρκεί περίπου έξι ημέρες. Τα επίπεδα της προγεστερόνης σας θα παραμείνουν υψηλά και μπορεί να αρχίσετε να αισθάνεστε τα πρώτα σημάδια της εγκυμοσύνης.
Η γονιμοποίηση δεν έχει πραγματοποιηθεί... Εάν το ωάριο δεν γονιμοποιηθεί, τα επίπεδά οιστρογόνων και προγεστερόνης μειώνονται και το ενδομήτριο αρχίζει να παράγει κάποιες ουσίες που ονομάζονται προσταγλανδίνες. Αυτές οι χημικές ουσίες προκαλούν αλλαγές στην αιμάτωση της μήτρας και δημιουργούν συσπάσεις σ’αυτήν. Η έμμηνος ρύση αρχίζει και το ενδομήτριο αποβάλλεται μαζί με το μη γονιμοποιημένο ωάριο.
